روزهائی را به یاد می‌آورم  که همه با هم درخواست باران می‌کردیم. این دعا شاید در بعضی نقاط زیاد ملموس نه‌بوده ودرک درستی از این خواسته نداشته باشیم و حکایت آن جمعی باشد که برای دعای باران بیرون آمده‌ایم، اما فقط کسی که به دعایش ایمان دارد، با چتر به میعادگاه آمده است.
    در گذر از مناطقی مانند قاین، بیرجند و زاهدان که شدیدا به نزولات آسمانی وابسته‌اند و آن‌را قدر می‌دانند، کمتر مسجد، نمازخانه و محل تجمعی است که لوح دعای باران در آن نصب نشده باشد. ماه‌های پایانی سال گذشته نزدیک ترین زمان به حافظه‌ی فراموش‌کار آدمیان است که می‌دید مردمی را  که ملتمسانه تقاضای باران می‌کردند ومن هم گفتم که ای خدای ابر و باد بر کویر دل من قطره‌ای فرود آر ، باشد که از خنکای فرشته‌ی قطره‌ها لبی تر کنم.  و این‌گونه بود که از فرط نگرانی قحط سالی و از برای نان خویش، همه و حتی در چند شهرستان ائمه‌ی جمعه وجماعت با مدد دستگاه‌های دیداری و شنیداری، مردم را برای دعای باران فراخوانده ودسته‌جمعی، روی  به سوی خالق آسمان‌ها وزمین کرده، تضرعا خواسته‌ی خویش و دیگر مخلوقات را به نیابت بیان می‌کردند.
  این‌که  این فوران نعمت به واسطه‌ی آن خواستن هاست و یا امر دیگری است، خدا داند وبس. اما چرا حالا که خواسته‌هایمان برآورده شده شکر باران نه‌کنیم؟ قطعا کسان زیادی، خصوصا کشاورزان ودام‌داران این می‌کنند. ولی بهتر بود به رسم دعای باران و نماز باران، نماز شکر باران هم برگزار کنیم. شاید بی‌ربط نه‌باشد که پیشنهاد کنیم،این به خصیصه‌ی فرهنگی ما تبدیل شود، که به مانند عزداری‌های خوب و جمعی‌مان، برنامه‌ای برای شادی گروهی ورسمی داشته باشیم و بعد بارش‌ برف و باران همه باهم  به نماز شکر به‌ایستم وقدر به‌دانیم داشته‌هایمان را.

  این مطلب را در  گریوان نیوز  به خوانید. توصیه وشفارش خوبی دارد برای ارسهای سرچشمه. امید آنکه  عملی شده ونسل های آتی از این نعمت ها بهرمند گردند.

  به روز طبیعت تن زخمی مادر گیتی را ریش نکنیم.
فردا به هر بهانه ی که به طبیعت قدم بگذاریم زیبا خواهد بود به شرطی که دوستی با طبیعت غفلت نشود. آمار تخریب وآتش سوزی روزهای سیزده هر سال وحشتناک است به هوش باشیم همچون دوستی خاله خرسه روز طبیعت را به دشمنی با آن تبدیل نکنیم.

  اين داستان ها فقط به جهت بعضي شباهت ها به دستور جناب مديرکل بيان شد ولي مزيد اطلاع عرض مي کنم که در جاهائي که مردم نخي وگره اي به درختي بسته اند، نظير آنچه در سرچشمه گريوان در يک ارتباط زيباي مردم با ارس هاي چندصدساله اتفاق مي افتد، قصد چيزي نيست که تصور خرافه از آن برود. درثاني اگر قصد واقعي خرافه زدائي باشد بايد مردم را جيره خواري دورکرده وشخصيت آن ها را خردنکرد.مردمي که درهرسفر به دنبال مسولي بدوند و براي برآورده شده حاجتهاي قانوني خويش هر ذلتي را مجبوربه پذيرش باشندبهتر نيست که به درخت بي آذار وسودمندپناه برند؟

نه پای فرار ونه امکان بقاء

    درمیان آتش ودود دوکس را یارای شنیدن حرف وانتقاد و دادن  پاسخ نبود . یکی درخت میان آتش ودود  ودیگری محیطبانان ودلسوزان روی سوخته درآتش .  دلسوز ان کارشان این بود که دل وروی بسوزانند اما هرچه زودتر آتش خشم راخاموش کرده ، درخت کهنسال میان آتش را از آسیب ویرانگری  و آن یکی دیگر که هنوز آتش قهر ما به او  نزدیک نشده را از سوختن برهانند. واما آن طرفتر درختی جوان با شنیدن ناله ی جنگلیان و دیدن شعله های خشم انسانهای بی مسولیت به خود می لرزد وقد نیمه برافراشته خویش میان سترگ یاران را خم کرده فریاد برمی آورد ای وای ،من جوانم و تنه ام طاقت زواله ی آتش را ندارد، ریشه ام عمیق نیست که امید ماندن برایم باشد ،  ای کاش پای فرار می داشتم که نه تنها از میان خرمن آتش ودود که ازدست هرآنچه دوپا است ،فرارکرده مامنی می یافتم برای بقای نسل خویش .نه ناله وشیون او، و نه زمزمه های درختان پیچیده در دوسوی رودخانه وجاده ( رودنه که چه عرض کنم جوی بزرگ وجاده ای که کاش نمی بود ودیده ی ناپاکی به این همه زیبائی نمی افتادتا ....) کار ساز نبود ، آتش درجهت بادهای موسمی حرکتی شتابان داشت .همه چیز مهیای سوختن بود .خزه های خشک تنه درختان ، علفهای بخت برگشته از خشکسالی ، شاخه های تبردیده ی مسافران ...، انبوه درختچه ها و.... از قبل فرصت سوزیهای بشری به تهدیدهای طبیعت تبدیل شده و هرآنچه بود را نابود می کرد.

 خونسردی  وبی توجهی بعضی ها در این آتش سوزی ودیگر حوادث ناگوار درطبیعت همچون سوختن درختان جلز وولز انسان های حساس به طبیعت را درمی آورد .سالهاست چه قبل وچه بعد ازانقلاب آتش سوزی ،خصوصا دراین بخش ازجنگل   به وقوع پیوسته واحتمال آن نیز می رفته است .چه آنکه این ناحیه همارترین نقطه و درکنارجاده شمال به بجنورد بوده وآبشار وچشمه های قابل دسترسی دارد. ولی متاسفانه هیچ اقدام عملی برای پیش گیری صورت نمی گیرد. ذکرعوامل آتش سوزی چه عمدی وعامل انسان ویا طبیعت برای فرهنگ سازی وکاهش لازم وضروری است ولی از مسئولیت دستگاه های متولی جنگل ومرتع  خصوصا درپارکهانمی کاهد . پیشگیری وآمادگی برای جلوگیری ازحوادث عاقانه ترین روش است متاسفانه به بهانهای مختلف مخصوصا به جهت مسائل مالی آن رعایت نمی شود . حال همین وضعیت را درشهرها تصوربفرمایید خواهید دید به جهت ملموس بوده هزینه وفایده در مناطق مختلف اکیپ های آتش نشانی با امکانات نسبتا مناسب آماده ی خدمت هستند ولی در جائی مثل جنگل چون حساسیت وتوجه کافی نیست ، مردم به راحتی از کناردرخت وبوته ی آتش گرفته رد شده وبه تاسفی کوتاه وگذرا اکتفا می کنند ومسئولین ومتولیان هم به بهانه های مختلف ( مثل شب بود ، مسول محترم خواب بود ، بودجه لازم نیست و...) وظیفه را به تعویق می اندازند. نمی دانم برآقای دکتر بسکی درتنگراه نزدیکترین منطقه به آتش سوزی چه گذشت ویا محیطبانان گلستان چگونه شب را روزمی کردند ، ولی می دانم ودیده شده که خیلی از مردم وسئولین بی هیچ دغدغه وشاید بی اطلاع مثل من خواب راحتی داشته اند. وقتی که گفته شد آتش درگلستان بجنورد  افتاده با خود گفتم حتما بخش درختچه واستپی منطقه آلمه است ، همانجائی که بارها ازسمت رباط قربیل به سمت بهکده رفته بودم .جیرانهای این ارتفاعات درمنطقه ی غرق ونیمه امن آن پس ازچریدنهای  سحرگاهی به وقت خان ناری (  زمانی بین صبحانه ونهارامروزی) به سوی آبشخورهائی که محیط زیست برایشان ساخته بود ، می آمدن ومن مست تماشای ایشان فرصت کوتاهی را با اجازه ی همکارخویش به بهانه دیدن آنها ، به گلها و گیاهان داروئی که بیشتر آنهارادرعطاریها دیده بودم خیره می شدم. اما دیدن تصاویر وگزارشهای بعدی نشان می دهد منطقه دراطراف تونل ومحدوده ی روستای دشت شهرستان جاجرم است .روستائی کشت دانه های روغنی (دیم ) درآن مرسوم بوده وخیلی چسبیده به جنگل شاید سالهای خیلی دور با بین بردن درختان جنگلی بوجود آمده باشد. وهمان جائی که آثار سیل و شکست بند خاکی ویرانگر آن همچنان نمایان است . سیلی کم ازاین آتش سوزی جنگل را ویران نکرد.

   غیر از خبرهای عمومی وسراسری به جهت ارتباط موضوع به بجنورد وخراسان شمالی ازنظر جغرافیائی به سایت هاو وبلاگهای بجنوردی مراجعه داشتم تا اخبارکامل وریزتری بیابم ولی متاسفانه تا زمان اطفای حریق هیچ خبر وگزارش مستند دراین رسانه ها دیده نشد. همین میزان توجه رسانه های محلی کافی است که ، فقدان حساسیت عمومی به مسائل زیست محیطی و شاید عمل دستگاههای عمومی و مردمی را در رسیدگی به حادثه ی اخیر حدس زد.

  آرزوی پایداری آلاداغ
    پارادایم مسائل زیست محیطی وکشاورزی همیشه ازموضوعات نگران کننده ام بوده است.درجای دیگر هم نوشتم که یک روزی به عنوان امید وآرزو فکرمی کردم که با تلاشهای سبز خواهیم توانست خیلی ازمناطق خشک کشوررا اگرنه مثل شمال ایران حداقل مانند خیلی ازجاهای خراسان شمالی (مثل گریوان) به مناطقی سرسبز بادرختان مثمر وغیر مثمر تبدیل کنیم.ازطرف دیگر کشاورزی عقب مانده وهدرده منابع  و وضعیت نابسامان وفقیر روستائیان ندا می دادکه باید با پیشرفت دراین بخش ضمن حفاظت ازآب وخاک  ، به اقتصادخانوارهای روستائی کمک کردوبه خودکفائی ویا به مزیتهای نسبی موجود دراین بخش نائل آمد.
  با نگاهی به گذشته وبدون اینکه اجازه دهیم یاس وناامیدی برماغلبه کند ، منصفانه می توان گفت ، آرمانگرائی بی عمل ویا اعمال بی برنامه ،خیالی خام بوده است.نه تنها فعالیتهایمان سبزنشد بلکه سبزیهایمان روزبه روزپلاسیده شدند.خواهیم گفت عوامل زیادی دخیل بوده اند،ولی درهرصورت ما با فعالیتهای اندک خودوبا صرف هزینه ، دربخشهایی وجاهائی فعالیتی کردیم ودرختی وسبزه وبوته ای کاشتیم ولی بیش ازآنرا که کشتیم وبیش آنکه بی هیچ هزینه ازمواهب الهی دراختیار داشتیم ، ازدست دادیم.
  نمی دانم سالها پیش ، آنزمانی که مردم شهرودولتیان را به به جاهائی مثل رئین دسترسی نبود ووسایلی مانند تراکتور به روستاها سرازیر نشده بود ،مردم چگونه ارتزاق می کردند ،چه میزان زمین می کاشتند ، چه تعداد دام داشتند، و... چند وچه پوشش گیاهی وجانوری درآنجا بوده است.
این مقدمه ای بود براینکه وضعیت دیم ودیم کاری دررئین را ازمشاهدات اندکم بیان دارم ولی یاد فحوای سخن آن دوجوان دامداروکشاورزدردل کوه افتادم که دراستقبال ازما بیان می داشت اینجا راحت باشید، جائی است که ما می توانیم هرچه خواستیم استعمال کنیم وهرزمینی را کاشته وهرمرتعی را بچرانیم ازجنگلبانی و...خبری نیست .شایدبه این آسانی که اوبیان می دارد نباشد ولی نیازروزمره وتنگناهای روزگارمانع ازآن است که آن  جوان ویا حتی بزرگترها به تغییرات نزولات جوی وکاهش محصول دردیمزارها ویا به ازبین رفتن مراتع وجنگلهای اطرافشان توجهی بنمایند.ازبین رفتن پوشش گیاهی وکاهش آب چشمه سارهایشان به مرورزمان بوده وکمتر مورد توجهشان بوده ولی تکرگ اوایل خردادرا واشک دهقانان دیمه کاررابه خوبی به یادداشته وبرساقه های بی خوشه ی گندم ونی های بی برگ وبل یونجه های برازانلو قصه می خورند.     
 اگر نبود برخی گسترشهای بی رویه وتصرفات اراضی شیبدارچه دردیدمنابع طبیعی وعنوان مستثنیات ویا خلاف آن می توان گفت بهترین زمینهای دیم را روستای رئین داشته ومردم آن به روشی تقریبا مناسب از آنها بهره برداری می کنند.غیر ازدیمزارهای پراکنده ، دوآیش بزرگ دیمکاری دارندکه یک آیش درباش رئین وبرازانلو واقع وآیش دیگر در...که برای سال آینده شیار وآماده کرده بودند.یونجه ی دیم درهردوآیش مرسوم بوده ودرسال دوچین برداشت می شود.
   
  اگر با آینده نگری ودریک برنامه ی حساب شده ،کشت وکاردراراضی مسطح ومناسب دیم  ادامه وازکشت زمینهای شیبداراجتناب و ازمراتع آنجا نیز بموقع استفاده شود امید می رود که سالهای سال این منطقه مورد استفاده ی اهالی قرارگیرد وگرنه سرنوشتی همچون مراتع ودیمزارهای دیگرروستاها در انتظار آلاداغ است.
   
   

درپارک ملی تندوره درگز نه برفی آمده ونه بارانی ، سرما هم ریشه ی اکثر گیاهان را ازبین برده است. حیوانات زیاد این منطقه برای زنده ماندن چه کرده وچه می کنند؟

http://www.gerivan.blogfa.com

     بهارهمه جا زیباست.بااینکه باران بهاری طبیعت و دوستانش را درانتظارگذاشته ولی اکثرجاها هنوزطراوت وشادابی خودرا ازدست نداده وبه امید رسیدن نعمت بی واسطه ی الهی لحظه شماری می کند.پس بهوش باشیم که تن طبیعت حساس ورنجوراست. گردش وسیر درطبیعت ازیک آئین وسنت بومی به یک عادت وکلاس برای اکثر مردم تبدیل شده است.عادت وکلاس ویا چشم هم چشمی ازاین باب گفتم که متاسفانه عده ی زیادی با هم به دامن طبیعت پناه می بریم ولی بی توجه به زیبائیهای کوه ودشت به آن آسیبهای جبران ناپذیری وارد می سازیم .اگربا توجه ودانسته ازشهرخارج شده باشیم خواهیم دانست که به خاطرزیبائی وهوای تمییز طبیعت است که از خانه وقصر های خیالی خویش بیرون شده ایم .بیرون می رویم مدتی تاهرچند زمانی کوتاه ،با طبیعت یکی شده آرامشی از ایشان کسب کرده باشیم.درهمین بیرون آمدن فرصتی را ازخود بیرن آئیم .خودخواهی وخودبزرگ بینی را کناربنهیم.اول ورود به همه سلام گفته دربرگشت نیزبا ذراتی ازخاک ودرخت وبوته و...که درتماس بوده ایم خداحافظی کرده ، بپرسیم از دیدن وبودن با ما خوشحال بوده یا نه ؟به همان اندازه که ما ازاولذت بردیم وآرامش نصیبمان شد اونیز ازخوبیهای ما بهرمند شد؟ ما مدتی را میهمان طبیعت بودیم .او رسم میزبانی به نحواحسن بجای آورد ، ما وشما میهمان خوبی بوده ایم؟ دریک دیدوبازدیدومیهمانی انسانها با همنوعان خویش درصورت روی ترش کردن صاحبخانه میهمان ازآمدنش پشیمان شده ، روی غذاخوردن نداردواحتمالا دوباره بدانجا بازنخواهدگشت.ویا برعکس اگر میهمان رسم ادب بجای نیاورده و میزبان را بطریقی با اعمال ورفتارخویش بیازارد ، آیا فرصت دعوت وحضوری دوباره رادرآن منزل خواهدداشت. میزبان ماآزموده است وهمیشه با گشاده روئی میهمان می پذیرد .میهمانان گران قدربرای حضوردوباره ی خویش جاومکانتان راآلوده نکنید. جائی که پناه آورده ایدخرابش وچیزی راکه دوستش دارید آسیب مرسانید. موادمصرف نشده وزباله هایمان را درطبیعت رها نکنیم همه را به شهربرگردانیم چون فعلاشهرمتولی وجمع آوری کننده ی زباله دارداما طبیعت نه.

هرچه بگنددنمکش می زنندوای به روزی که بگنددنمک

   دیروزبعضی خبرها راکه مرورمی کردم ،کشتن یک پلنگ توسط یک محیط بان، بیشترازبقیه نظرم را جلب کرد.شایدبواسطه ی سابقه ذهنی وعلاقه مندیهایم باشد.خبرهرچند تکراری بود ولی  کشتن حیوانات آزاد ورها وبه زعم ما دوپایان ،حیوانهای وحشی بیش ازخبر ردصلاحیت جمع کثیری از داوطلبان نمایندگی دوره ی هشتم مجلس شورای اسلامی آزرده ام کرد.البته این مقوله هم ،مهم وناراحت کننده هست ولی چون دراین باب مدتهاست خویش ودیگران را کاره ای نمی دانم قابل اغمازوسانسوراست. هرچندپخش ورود امام خمینی در12بهمن 57 ، به ایران وسخنرانی بهشت زهرا می تواندفصل الخطاب رد کنندگان صلاحیتها باشداگرکه ازگذشته ها اطلاع و عبرتی یافته باشند.
   الغرض نوشته ازسر ناراحتی سریال ناتمام حیوان کشی است.وقتی به برنامه های رازبقا و پارکهای حیات وحش کشورهای دیگر که اتفاقا بجا ومناسب از شبکه های مختلف سیما پخش می شود توجه می کنیم واخبار کشتار حیوانات خودراباآنها مقایسه می کنیم رنجورازاینکه شایداین فرهنگ وتفاوتهای فرهنگی ماست که منجربه این وضع می شود، دلتنگیهارا افزون ترمی کند.چگونه است که فردی با شوق وذوق فراوان رنج سفررا برخود هموارمی کند که حیوانی را درآفریقا وجاهای دیگر ببیندودستی برسر ودم آن بکشد ولی ما حیوانی که ازسر گرسنگی واستیصال به ما پناه می آورد، بی هیچ تامل وپرسشی ازپای درمی آوریم؟.
     اینها از خوی وفرهنگ خشم  وترس حاکم برجامعه نشات می گیرد . باقدری درشت نمائی می توان دیدکه جامعه ی ازنظر فرهنگی به همه بد بین است .همه را درنده خوی می داند .همه را درحال توطئه برعلیه خویش می پندارد . همه سوء نیت داشته ودرحال حمله هستند، مگرخلاف آن ثابت شود.قبل ازاینکه به دست دیگری کشته شوی بایدبکشی .  این نارسائی ریشه های تاریخی دارد ولی باآموزش وفرهنگ سازی مداوم قابل تلطیف است.
   اگر آموزش کافی وجود داشته باشد ، مصداق آن ضرب المثل ، مامور محیط زیست که خود حافظ وحوش است نباید به پلنگ وخرس  بی دفاعی که به هزاردلیل ممکن است ازدیارخودبه سمت ما آمده باشد،حمله کرده وآن را ازپای درآورد. چه دلیلی برای داشتن فشنگ جنگی دردست محیط بان وجود دارد؟ نگهبانان محیط زیست دربرخورد با حیوانات درصورت نیاز باید ازگلوله ی بی هوش کننده استفاده نمایند.
  برای زودن خشم ازجامعه ، حتی درنوشته ها ( متاسفانه این نوشته ی کوتاه  هم از خشم آری نبود)وبیانات هم باید آموزش لازم داده شود.
     با دیدگاهی که درجامعه نسبت به حیوانات وحشی وجود دارد ، درصورت عدم اقدام جدی ،درآینده ی نه چندان دور،همین قلیل وحوش موجود نیز ازبین خواهند رفت .پس چاره ی کارآنست که طرفداران محیط زیست و سازمان محیط زیست دراقدامی هماهنگ به آموزش همگانی روی آورده ضمن برشمردن مزایای وجود وحوش، چگونگی نگهداری وحفاظت را آموزش دهند.

هماهنگ با دوستان برای طبیعت
نعمتهای الرحمن وعملکرد ما
     ازچندی پیش وبلاگ نویسان طبیعت دوست راقراربراین بوده  که بطورهماهنگ روزبیست وسوم مهرماه برابرباپانزدهم اکتبرسال جاری، مطالب خودرابه مسائل زیست محیطی وهماهنگی باطبیعت اختصاص دهند.
   گرچه وبلاگ " گریوان  " به تناسب زمان ودرحدتوان مطالبی را به مشلات محیط زیست اختصاص می داده وانشائالله خواهد دادولی با اعتقادراسخ به عمل جمعی درموردمسائل زیست محیطی واموراجتماعی ، وبه منظوراطاعت امر دوستان فضای مجازی وب ، این یادداشت را شروع تاشاید به نتیجه ی مورد نظر پیشنهاددهندگان عزیزنزدیک شویم .
    هنوزحال وهوای سلسله یادداشتهای نیمه تمام  با عناوین ،" بختگان و شب وروز ماه مبارک "درسر است.دنبال این بودم که برای امروزادامه داستان بختگان را بنویسم ولی اماچون قدری از هوای بهار رمضان رادرسردارم ، طبیعت دوستی را به سوره الرحمن پیوند می زنم .
     اگرمیشدمتن قرآن را با دانش عربی ویا حتی  ترجمه ی آن را درفرصتی کوتاه وبی درنگ بخوانیم ،به غفلت های خویش آگاه می شدیم، که چه بی فایده ویا کم توجه سالها خواننده ویا شونده ی متنی بوده ایم که می توانست درصورت آگاهی ازعمق آن رفتاردیگری درارتباط باطبیعت داشته باشیم.
  درهمین حال وهواعرض می کنم که غیر ازاینکه درفرازهای مختلفی ازقرآن کریم به  نعمتهای بیشماربرای انسانها اشاره رفته در سوره الرحمن به این نعمات بهشتی که عمومابه نعمت طبیعت ما شبیه اندرا به وفوربیان می دارد.به هنگام قرائت این آیات درفکربودم که غالب اینها درهمین دنیا موجود است وبرای انسان قابل لمس ومشاهده است لذاخداوندمثالهای روشنی برای درک پاداشهای اخروی زده است. این نعمتهارا: دریا وذخائرآن ، کوهها، زمین وآسمان ، آب وچشمه های روان ، میوه های رنگا رنگ ، و...رایک یک بیان ودرمیان وصف آنها خطاب می کند، " پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان رادروغ می پندارید؟( انکار می کنید)...
   همانطورکه گفتم اکثر اینها قابل درکند وکمتر توجه می شود .هنگامی که وصف بهشت داشته وحوریان بهشتی این نعمات برمی شمرد ، دوستی ترجمه  رابه دیگری نشان داده وگفت ببین به خواننده این آیات چه چیزی نصیب شده است؟ با کمی تامل وبعد ازپایان مطالعه عرض کردم واقعا این درخت هایی که زیر آنها نهرها جاری است چگونه است ؟ به چه روی طمع این باغ ومیوه های الوانش کرده ، درانتظار زنان چون یاقوت ومرجانی هستیم که هیچ آدمی وپری آنها را نسوده است؟ به قول بعضیها عجب رویی ؟ چه پراشتها؟
   همه اینها درست مگر اینکه بهشت جلوه اعمال مانباشد. چگونه است دراین دنیا هرآنچه آب است به آسیاب دشمن ریخته به بهای اندک به بادفنایش می دهیم، چه چشمه ها وقناتها ورودها که برای ارضای خودخواهیهای خویش نخشکانده ایم  وآنگاه انتظارآبهای روان بهشتی راداریم. درآلودگی آبهای زیرزمینی ، دراصراف وهدردادن آبهای روان به چه میزان نقش داریم؟
   درخت که نمی کاریم هیچ ، درختان کنده ،آهن می کاریم وجاده واتوبان می کشیم.هرکدام درنابودی وشکشتن چند  بال فرشته  نقش داشته ایم؟ آشیانه چند پرنده را نابودکرده ،چه تعدادحیوان بی پناه را ازخانه هایشان رانده ایم؟ درظلمهایی که درحق موجودات این کره ی خاکی روامی شوندچه نقشی داریم ؟
   بهشتهای کوچک وبزرگ اینجارا خراب کرده به ماسوی چشم دوخته ایم ؟ عجب رویی وچه انتظارات بی جایی؟

  ازآذارهمنوعان ، از زن وفرزند دریغ نداریم وآنگاه چشم طمع به حور وقلمان داشته(آیه های 58 و 72) به خدمت پسران نیکو صورت امید می بندیم؟

   سبزی نکاشته ، جنگلها ومراتع سرسبز خدادادی را به دست خود نابودمی کنیم وآنگاه به تکیه زدن بربالشهای سبزوفرشهاوبسترهای گرانمایه ونیکو ،چشم دوخته ایم؟(آیه های 56و76)
   قطعا دوستان طبیعت دوست رااز این نعمات الهی بهره ای است .زیراکه  به فضل ورحمت حق دلبسته و باهمه مشکلات ،بی اجرمزد دنیوی، از نعمتهای خدادادی محافظت کرده وهیچ نعمتی ازنعمتهای پروردگارخویش را انکارنمی کنند.

      داشت ناامیدی براوغلبه می کردکه گفت :لااقل برم یه خورده آب بیارم به نوک طلاوبعضیا بدم به حال بیان تابریم دنبال کمک.خواست پروازکنددیدمثل اینکه برای خودش هم حالی نمانده. دوان دوان به سمت آب رفت.باآن همه زحمت هرچه می رفت انگاری آب فراری ترمی شد.باهرقدم سنگین وسنگین تر می شد.نمکهای مانده ازآب، اول به پاها وبعد به دستها(بازم درسته همان بالها ،اینقدرگیرندین وقت تنگه ،شایدنشه دورباره بخونم وغلط گیری کنم.همش فی البداهه وتصویر گری است ،وقت ویراستاری نمانده.)چسبیده ونمی توانست ،خودرا اززمین (حالادیگه نمی تونین گیربدین چون واقعا زمین شده .خیلی که بخایین می تونین بگین کویروبیابان.اینجاست که آقای محمددرویش خواهندگفت :ماخواستیم مهاربیابان زایی نه بیابان زایی)بلندکند.
         وضع عجیبی بوددریک آن پرطلاخاطرات خوش گذشته را مرورکرد.چی فکرمی کردیم چه شد؟روءیاهامان چی می شود؟.ازاینجاخوشمان آمده ،قصد ماندن وتشکیل خانواده راداشتیم.این چه بلایی بود.اتفاقی بود؟قابل پیش بینی نبود؟اگه من جوان وخام بودم ،رئیس که ادعاهایی داشت ومی گفت چندسال به انجاآمده وبرگشته ،حتی بچه های زیادی را دراینجاپرورش داده وبه جاهای دیگرکوچشان داده چرامارابه این جهنم دره آورده؟ چه تعریفها ازدریاچه ارومیه ودریاچه بختگان که برامون نکرد.خام شده مثل بقیه به این پیر اعتمادکردم.
        همیشه به نوک طلا ولنگ کوتاه می گفتم بابا درسته که این پیرا وکسایی مثل پدرمن سن وسالی ازشون گذشته ولی توهمین یکی دودهه عمراونا قرن عوض شده شرایط فرق کرده .این همه ازگرم شده هواوذوب شدن یخهای قطبی  مگن دروغه ؟مطمئنا ازدیادجمعیت وصدمات لایه ازون روی دریاها ودریاچه هاهم اثرخودراگذاشته خصوصا که مافلامینگوها نسل اندرنسل عادت به دریاچه های بانمک وکم عمق عادت کرده ایم .خوب معلومه اگه اونا همه این اطلاعات واخبارروبه اضافه خودخواهی وبی توجهی حیوانهای دوپا درکنارهم مطالعه بررسی می کردنددانسته هایشان بروزشده وبانتیجه خوبی که ازوضعیت جهان امروزبدست می آوردندفبل از هجرت ویاحتی پیش ازتخم ریزی ازاین وضع مطلع می شدن . هنوزدرعالم درماندگی خود مشغول سوال وبه عبارتی محاکمه بزرگترابود که یکباره با خودگفت :راستی حالا اوناخودشون کجایند؟...
     پاها وبالهای غلطیده درنمک را می دیدولی نمی خواست ناامیدازیافتن آب باشد. به هرزحمتی بود بالهارابرای تعادل گشوده ،پاهاراحرکت می داد.درحین رفتن هرازچندگاهی ،گردن خمیده اش شل شده منقار منحی رابه خاک (خاک کجابود،نمک های هنوزسفت نشده)می سایید.
   پرطلا باهمه دشواریهای راه رفتن، مسافتی از نوک طلاوجوجه فلامینگوها دورشده بود.همانطورکه به افق می نگریست ،دسته ای ازفلامینگوها دیدکه دریک جا جمع شده اند.خوشحال ازاینکه بالاخره نجات پیداکرده ،پاهایش قوت یافته، گامهایش را بلندتربرداشت. چه شوقی به دلش افتاد.بله خدابزرگ همه موجودات رادوست دارد.خصوصا من که آرزوهابه دل دارم .هنوزمی خواهم  ،باطوقی که قربونش برم ازدواج کنم.حیف شدکه بادسته انا هم داستان نشدیم .من که رونمی شدآشکاربگم ولی بابابهونه آوردکه دسته ماتکمیل شده ،اوناخودشون به 50 نفر هم می رسند.خدانگدارش بشه بااون خال خاکستری گوشه راست نوکش .ایشااله بااطلاعاتی که ازگوشه وکناردنیا بدست آوردیم ،فصل تخم ریزی بعدی می ریم یه جای مطمئن تاجوجه نازبیاریم و...

درمیهمان نوازی ماتشکیک کردند
   درچندسالی که ازخداعمرگرفته بودبه اندازه امشب هیجان نداشت .مدام حرفهای رئیس راتکرارمی کردکه :امسال با تغییراتی که درآب وهوابوجودآمده انتظارسفرخوشی راداریم.سرگروهها به اعضای فلامینگواعلام کنندکه قبل ازسپیده دم حرکت خواهیم کرد.اوکه اولین سفررادرجمع خانواده ویاران می خواست تجربه کند؛شنیده ها رادررویاهایش می برد.همه درحال استراحت ولی اوبه داستانهای پدردرموردایران فکرمی کرد....
   هنوزرویاهای پرطلا به پایان نرسیده ؛شفق نمایان شدوفرمان کوچ رسید.باهمه توان جوانیش بایدنظم حاکم رارعایت کرده درمیان دسته حرکت می کرد.گرم پرواز ؛نمی شدفهمیدکه چه مسافت وچه مدت است که درراهندولی هنوزاستراحتی آغازنشده؛ جارچیان کاروان خبردادند؛که آنچه زیربال مشاهده می کنیدقلمروایران است.مناطق زیبای زیادی خواهیددیدولی مقصدمابختگان است ...
   مسافرین بساط بگسترانیدند.هرخانواده ودوستان نزدیک ؛دریک دسته ؛محلی ازحاشیه دریاچه رامسکن گزیدند.فلامینگوی جوان بیش ازآنکه درتدارک مسکن باشدبه وارسی منطقه وبازیگوشی وقت می گذراند.روزگاربروفق مرادبود.آرامش برقرارشدوفرصت باروری فرارسید.باروران به فراخورحال درفکرتکثیر نسل تولک رفتند.راویان اخبارازبگوی عده ای ؛ازسدسازی وآبگیری آن درموافقت ومخالفت خبرهامی آوردند.کهنسالان فلامینگوهارادلشوره بوداماازبیان خطرعاجزمانده بودند.کارازکارگذشته بود.بایددوره زایش وپرورش را به هرنحوشده سپری می کردند.جوجه های سفید یکی پس ازدیگری سرازتخم بیرون کرده زیربال مادرجای می گرفتند.فلامینگوهای پدردرحین آوردن غذای جوجکان خطرافزایش غلظت نمک رامی دیدندولی برای رعایت حال بچه هاهیچ نمی گفتند.پرطلاهرازگاهی به پچ پچ پدربابقیه مشکوک می شدولی تشخیص نمی دادکه بحث چیست وخطرکدام است.روزهاپرطلاباخواهرتازه متولدوبقیه بچه هابه کوشه وکناردریاچه می رفتندوبرمی گشتند.دریکی ازروزهابچه همسایه کمی دورترپایش درباتلاق گیرکردکه اونجاتش دادوسرش دادزدکه مگرجاقطع بودکه به اینجارفتی ؟کم شدن آب رودخانه (رودخانه که چه عرض کنم ؛جوی آب )منتهی به گوشه شمالی دریاچه رادرعرض همین چندروزدیده بودولی به علتش متمرکزنشده بود.به هرزحمتی بودگردن لاکی بچه آشیانه بغلی رانجات دادولی ازفردای آن روزاوراباخودبه گردش نبرد.چندروزی ازاین واقعه گذشت دریک روزآفتابی هموچون روزهای دیگرولی بانسیمی ملایم ازخواب بیدارشده بادسته ای ازبچه های کوچک نوک طلاکهدرقدوقواره خودش بودبه دنبال صید رفتند.درمیانه راه نوک طلاگفت :پرطلافکرمی کنم حرارت هوابیش ازروزهای دیگه است نه؟ شایدمن بالم یه خورده سوزش برداشته بریم پایین بچه هابرسنددرگوشه هارا بریم.همان شدکه گفتند.روزمین پاهاشون خیس می شد.ایتادندتاهمه بچه هانزدیک شدند.پرطلاهمیطورکه به آمدن بچه فلامینگوهاخیره شده بوددیدپایش بیرون آب است.

خیلی سخت بودکه باورکنددرعرض چندثانیه آبی که حداقل به قوزک پا می رسیدبه آنی ناپدیدشد.پرطلاونوک طلا درکمال ناباوری دیدندتعدادی ازبچه هابه زمین افتادند.زمین؟مگراینجازمین بود؟دریاچه شد؟به بالاسرآن دونرسیده سه تادیگررادرحال قش وضعف مشاهده کردند.زیربال بچه فلامینگوهاراگرفتند.حالی برای حرکت نمانده بود.درتعجب که چه اتفاقی افتاده؟روبه سمت آب دریاچه کرده می بینندکه گویی آب بختگان به جویی سرازیرشده باشیب تنددرحرکت است.آب به دوردست وخشکی درحال بزرگ شدن.نوک طلاگفت یکی ازمابه دنبال کمک برویم .پرطلا:آخه تابرگردیم بچه هامی میرند.پس چه کارکنیم؟ سعی کنیم به کمک بچه های دیگر ایناروبه آب برسانیم.چطور؟آب حرکت کرده دورمی شود.وضع داشت بدترمی شد.چندتای دیگرهم حالشان بدشده.کاری نمی توانندبکنندهی به بالاسرآین وآن سرمی زنند.قلامینگوهای جوان خواستندکه یکی شونوزیرسایه شون بیارند.سایه کجابودآفتاب عمودمی تابید.کم کم داشت حال نوک طلا هم منقلب می شد.لبها (همن نوکها،وقت گیرآوردین تواین جیزگرما)خشکیده ،زبانهای درحال نفس نفس به کام (بله بابا به منقار خوب شد.تودعواملانقطی شدی؟)چسبیده حال حرف زدن نبود.تلاشها بی ثمر بودولی مگرمی شودایستاه مردن راتماشاکرد؟پرطلاهرچه جیز وپرمی زد،خفته ای رابیدارنمی توانست.روکردبه نوک طلاکه بگویدپس زودی بروبزرگتراروخبرکن دیدچشای اویکی آلبالومی چیندودیگری درجعبه می گذارد.ناامیدی براوغلبه می کردکه گفت :لااقل برم یه خورده آب بیارم به نوک طلاوبعضیا بدم به حال بیان تابریم دنبال کمک.خواست پروازکنددیدمثل اینکه برای خودش هم حالی نماند.دوان دوان به سمت آب رفت.باآن همه زحمت هرچه می رفت انگاری آب فراری ترمی شد.باهرقدم سنگین وسنگین تر می شد.نمکهای مانده ازآب، اول به پاها وبعد به دستها(بازم درسته همان بالها ،اینقدرگیرندین وقت تنگه ،شایدنشه دورباره بخونم وغلط گیری کنم.همش فی البداهه وتصویر گری است ،وقت ویراستاری نمانده.)چسبیده ونمی توانست ،خودرا اززمین (حالادیگه نمی تونین گیربدین چون واقعا زمین شده .خیلی که بخایین می تونین بگین کویروبیابان.اینجاست که آقای محمددرویش خواهندگفت :ماخواستیم مهاربیابان زایی نه بیابان زایی)بلندکند.وضع عجیبی بوددریک آن پرطلاخاطرات خوش گذشته را مرورکرد.چی فکرمی کردیم چه شد؟روءیاهامان چی می شود.ازاینجاخوشمان آمده ،قصد ماندن وتشکیل خانواده راداشتیم.این چه بلایی بود.اتفاقی بود؟قابل پیش بینی نبود؟اگه من جوان وخام بودم ،رئیس که ادعاهایی داشت ومی گفت چندسال به انجاآمده وبرگشته ،حتی بچه های زیادی را دراینجاپرورش داده وبه جاهای دیگرکوچشان داده چرامارابه این جهنم دره آورده؟راستی حالاخودش کجاست...

به کدامین گناه؟ باچه انگیزه ای ؟تاکی ؟

    موضوع تعادل دام ومرتع پارادایمی است که سالهاست با خودارم.به سالهای پیش از این ،آنزمانی که جزملی شدن جنگلهاومراتع براساس اصول انقلاب سفید نظام شاهنشاهی هیچ ازمراتع ومقررات چرا نمی دانستم ،پدرم درمزمت برخی قوانین نظام شاهی وقبول آن درنظام جمهوری اسلامی ، به موضوع ممانعت چرای دامها اشاره می کردند.ایشان اظهار می داشتندکه قبل از ملی شدن جنگلها ومراتع مردم به وقت چرا دامهای خودرا به سالوک برده وبموقع برمی گشتند .دراین تعامل نه مرتعی آسیب می دیدونه دام دامداری .ولی بابوجود آمدن جنگلداری نه دام ماند ونه مرتع .

     واما سالهاست که ادارات منابع طبیعی از زیادی نسبت دام به مرتع گلایه داشته وسعی درکاهش تعداددام درمناطق ییلاق وقشلاق رادارند.
    ومن دراین پارادوکسیکال گرفتارم که آیا به سالهای خیلی پیش که جنگلداری نبودوتعداددام قطعا بیش ازاین بودچگونه تعادل دام ومرتع برقرار می شد؟از طرفی با توجه به استدالهای ایشان و فاکتورهایی که برای برقراری تعادل مطرح می نمایند، چه تغییر وتغییرات نسبت به گذشته رخ داده است؟مسبب آن تعدل داین عدم تعادل چه بوده است؟

سالوک، مبارک باد هفته محیط زیست
   هفته محیط زیست را  از این جهت به سالوک تبریک می گویم  که اولا:حال وهوای قله ودره هایش درسراست ودرثانی  محیط وصف ناپذیری دارد، که هنوزبه وضع اسفبار زیستگاههای دیگر دچار نشده است.باخطراتی که از ناحیه انسانها برای طبیعت ومحیط زیست وجود دارد بهتر است وسایل وامکانات دسترسی آسان برای ایشان فراهم نگردد.علی رغم این وصف متاسفانه احداث جاده ای هرچند خاکی برای دیده بانی ومراقبت وسایل مخابراتی موجب شده تاعده ای نه ازبرای کوهنوردی وپیاده روی، بلکه با گشت وگذار دربخشی از سالوک، وضعیتی همچون دیگر مناطق ییلاقی، برای قسمتی از سالوک نی  بوجود آورند.
   باعث تاسف است که مسولین حفاظت از محیط زیست وحتی طرفداران محیط زیست وحیات وحش ،همچون کارآگاهان جنایی بعد از مرگ واردصحنه شده وبدنبال کشف مجرم می گردند.اگر راههای صحیح حفاظت رایافته وپیشاپیش راههای ورودمجرمین را تحقیق نماییم پیشگیری لازم صورت گرفته وبه هنگام وقوع جرم ازسر استصال و منفعلانه بدنبال مجرم یامجرمین خود ساخته نخواهیم گشت.
    آیا سازمان محیط زیست واحدی به نام تحقیق وتوسعه دارد؟ آیا باتوجه به نیاز روزافزون جامعه به محیط زیست ومسائل مربوط به آن، سازمان قلمرو خویش را افزایش داده ویااینکه نسبت به قبل وسعت مناطق حفاظت شده کاهش یافته است؟چقدر منابع طبیعی ومحیط زیست هماهنگ هستند؟
     بوته ودرختچه ودرختان سالوک راسالها هیزم شکنان نیازمند به هیچ می فروختند.بعد سالها برقراری ارتباط شمال وجنوب وبردن نفت وگازبه دیگر نقاط کشور ، درختان وبوته ها از گزندآسیب رهایی یافته اند.اماخطراتی مدرن و امروزین سالوک را میشود لیست کرده فکری به حالش کرد:
1- دام زیاد وچرای بی رویه
2- شکارچیان بی رحم وبی ضابطه
3- کوهروندگان بی توجه به مسائل زیست محیطی
4- تخریب بعضی نقاط برای کشت وکار
5- آفزایش آلوده کننده هایی مانندظروف یکبار مصرف
6- استفاده ای هرچند کم از بوته ها ودرختچه هاتوسط دامداران دارای پروانه چرا
7- تخریب کوه ومراتع برای احداث جاده به بهانه استفاده دامداران ودستگاههای دولتی برای نصب سیستمهای ارتباطی و...
8- خطرات جانی  محیط بانان از ناحیه شکارچیان ودزدان چوب
...

   برای پیکر مجروح باباموسی
      برخلاف اجرای وعده های عمرانی که سالها طول می کشد، وعده ی تخریب ،آنهم تخریب محیط زیست درکمترین زمان ممکن اتفاق می افتاد.استاندارمحترم خراسان شمالی برای حفظ فرودگاه دربجنوردقول داده بودند که کوههای مزاحم راازسر راه بردارند.این وعده درکمترین زمان ممکن عملی شد. کندن کوه باباموسی درشمال شرقی بجنورد، بعد از کارتاریخی وعاشقانه ی جناب فرهاددربیستون به نام جناب آقای همتی دومین  استاندار ،استان تازه تاسیس خراسان شمالی به مرکزیت بجنورد به ثبت رسید.
      دوستی طبیعت دوست با اعلام این خبر اظهار ناراحتی کردند که بالاخره این اتفاق ناگوار افتاد،واز بجنوردعملیات تخریب مشاهده می شود .درجواب این عزیز گفتم غمناک تر از کار استاندار ،عدم حساسیت مردم است .مردم به هر دلیلی (درگیریهای معیشتی ،نداشتن آگاهی ،منفعل بودن دربرابردستگاههای دولتی و...)درمقابل مسائل زیست محیطی حساس نیستند.همین امر دست دشمنان دانسته وندانسته ی طبیعت را درتخریب وتصاحب انفال باز می گذارد.این عمل استاندار محترم ممکن است مورد تشویق وتمجید عده ای نیز قرارگیرد .ازاینکه استانداری توانسته خودرابه زحمت انداخته، کوهی را بتراشدو یکی از آثار مدرنیته مثل فرودگاه را دربجنوردحفظ نماییدازنظر بعضی باارزش است.قطعا برای این کاربزرگ جشن گرفته وپاداش خواهنددید.
   یک مدیر باید دربرنامه های عمرانی به خیلی از امورازجمله مسائل زیست محیطی توجه نمایید.اما بعضا اتفاق می افتد که مدیری یک بعدی بوده واز بعضی امورغافل می ماند ،اینجاست که نقش مدیران وگروههای تخصصی وکارشناسی پررنگتر می شود.درمورد اخیر کوچکتر عکس العمل مدیران وروسای سازمان محیط زیست ومنابع طبیعی استان وشهرستان می توانست بعد ازاطهار نظرات کارشناسی ، مصاحبه ای روشنگرانه واستعفای دسته جمعی باشد.این درصورتی است که مدیرمربوطه مطابق مقررات وشایستگی متصدی امورشده باشد.چسبندگی بیش ازحد به پست وملاحظات سیاسی مانع تحقق اهداف سازمانی است .
    درهرحال طرفداران محیط زیست را چاره ای جز بالابردن اطلاعات وحساسیتهای عمومی نسبت به مسائل زیست محیطی نیست .درسال 59 باوجود تعلقات شغلی وعلاقه ای که به تولید محصولات زراعی وباغی داشتم ،عصرها وشبهای زیادی ، تراکتورهایی راکه درحال تخریب وتصاحب مراتع ومنابع ملی درتخته مرکش وقوری میدان بودند،ازعملشان بازمی داشتم .تخریب مراتع وجنگلهادرمناطق مختلف منجر به جاری شدن سیلابهایی شد که خسارات مالی وجانی زیادی را برجای گذاشت .
    نمونه دیگری ازتخریب محیط زیست حفرچاههای غیر مجاز وبرداشت بی رویه آبهای زیر زمینی بود . یک تادودهه بی توجهی به توضیحات کارشناسان زمین شناسی ومنابع آب ،وضعیتی مثل شکست زمین درخیلی از دشت هارا باعث شده است.اخیرادراقدامی هماهنگ چاههای غیر مجاز پلمپ می شوند.تصمیمات امروز متولیان امر، آب رفته را به جوی باز برنمی گرداند.
       قصدمان ازهمه این کارها خیربوده ،مراتع رابرای زیرکشت آوردن تخریب می کردیم ،آبهای زیرزمین را یرای افزایش تولیدبرداشت می کردیم.اماامروز نه پوشش گیاهی داریم ،نه شکست زمین رامی توانیم ترمیم کنیم ونه می توانیم محصولی تولیدنماییم.بازهمان قصه چه می خواستیم ،چه شد؟
   آثارتخریبی ،تخریب کوه باباموسی روزی برهمه آشکارخواهدشدکه هیچ اقدام پیشگیرانه وترمیمی میسر نخواهد بود.

    سیلاب
         هفته قبل خبرهایی از طریق ایمیل وحضوری دریافت کردم ، مبنی براینکه سیل روز چهاردهم ماه جاری در گریوان به چند منزل مسکونی آسیب رسانده است . گرچه این خرابیها عمومی بوده ودر خیلی از مناطق شهری وروستایی دیگر هم رخ داد ومن یک نوشته در این ارتباط داشتم ولی تکراراتفاق واظهار تاسف ازاین واقعه، مرا یاد سالهایی انداخت که غیر از نسلی از مردم گریوان،که آهنگ مهاجرت به بجنورد وشهرهای دیگر داشتند،تعداد دیگر از ایشان ، وضع بافت قدیم روستا را نپسندیده وبه محلهای هموار اطراف روستا روی می آوردند.اول جنوب شرقی وبعدها جنوب غربی روستا از اقبال خوبی برخوردارشدند .از قضا هردو منطقه نامهای با مسمای دارندکه بی ارتباط با آب وسیل نیست.  از سمت جنوب شرقی روستا، رودخانه فصلی عبور می کند که ازدامنه کوههای غرب سیاهخانه شروع وپس از عبور ازاراضی دیم وشاهجوی محل، به روستا وارد وبه همراه دیگرجویهایی که از سمت درتوم ،سرچشمه ، نیستانه وکلاته هامی رسند ،به « زو»رسیده ونهایتابعد از بش قارداش وبجنورد به  رودخانه اترک می ریزند .این رودغیر ازفصل بهار خشک بوده ودر گریوان به کال کنوه معروف است . در زمانی که مردم قصد خانه سازی در اطراف آن را داشتند پدرم خیلی ها را برحذر می داشت که این مسیر سیل است ، خانه سازی در نزدیک آن به صلاح نیست . ولی چون سالهامی گذشت وآب زیادی از این کال عبور نمی کرد ،خریداران وفروشندگان اراضی اطراف آن اظهار می داشتند که از سیلهای زمان شما خبری نیست ،لذاخطری خانه های ماراتهدید نخواهد کرد.اماپدر معتقد بودندکه علی رغم کاهش نزولات آسمانی،از این محل نه به شدت سیلابهای گذشته ولی باز سیلهایی خواهد گذشت وهمچنان در معرض خطر است.
    محل دیگری که در این بارندگیها خرابی داشته« سوی آسته»یعنی زیرپای آب نامیده می شود. اراضی این محل به سبب پایین دست قرارگرفتن نسبت به روستا و همچنین واقع شدن بین چند جوی مهم وتقریبا دائمی ، زه آب منطقه بوده ودر سالهای پر آبی وباراندگی قابل کشت وکار نیست. افزایش جمعیت روستا ومناسب بودن  این زمینهابرای خیابان کشی وعبور وسایط نقلیه، این اراضی راهم از خانه سازی بی نصیب نگذاشت.با شرح حالی که رفت، نه تنها امسال بلکه سالهای آینده نیز،خانه های واقع در این اراضی باخطر مواجه خواهندبود .همین وضع  در چند سال پیش برای منازل مسکونی مناطق چهارچشمه ونودره و... در مشهدکه توسط مسکن وشهرسازی واگذار یا توسط مردم تصرف شده بودهم پیش آمد . الگوی شهرسازی وبهسازی روستا برمبنای خشکسالی ویا بی توجه به سوابق لرزه نگاری و... فجایع غیرقابل جبرانی را در پی خواهد داشت.چاره کارمطالعه سوابق وعبرت از گذشته است .  بااندک توجه به تجربیات گذشتگان می توان برنظر ایشان صحه گذاشت که هرجا مسیل بوده باید به همان وضع بماند،حتی اگر بارانی را متصور نباشیم .مگر نه اینست که در جای سیل خیز نماز گزاردن جایز نیست.

      روز درختکاری مبارک

           امروز روزدرخت کاری وآغاز هفته منبع طبیعی است. هنوز سر صبح است وبرنامه های این روز شروع نشده است . پیشبینی می شود :از یک ساعت دیگر برنامه های شروع شوند . در اکثر شهرها گردهمایهای برگزار خواهد شد بزرگترین مقام آن شهر درختی غرس خواهد کرد . جلسهبه  تلاوت قرآن مجید و احادیث وارده در ستایش درخت و بیان مزیتهای اشجار وفضای سبز مزین خواهد بود.از پشت تریبونها با صوت زیبا شاید توسط مجریان سرشناس واحتمالا خانمهای محترمه برنامه های شادو متنوعی اجرا خواهد شد .آوازها وترانه های محلی وملی در وصف وخصایل این روز با موسیقی دلنشینی از بلندگوهای هتل ومتل و سالنهای آراسته پخش خواهد شد.  سخنرانان سنگ تمام خواهند گذاشت وهرآنچه خوبی است به درختان نسبت خواهند داد.مسولین،  برنامه های اجراشده وطرحهای کشت درختان مثمر وغیر مثمر در سالهای پیشین و میزان مبالغ ومساحتهای در دست اقدام برای کاشت درخت وایجاد کمربند فضای سبز و... را گزارش خواهند داد.و احیانا مسولی و یا استاد دانشگاه وطرفدار محیط زیستی بعنوان مدعو دلتنگی های خود از بی توجهی به منابع طبیعی علی الخصوص قطع درخت وتخریب مراتع وچرای بی رویه دام داد سخن خواهند داد. زان پس  هم شنوندگان حاضر در جلسه  ضمن کندن پوست موزهای پیش رو ، همچون دقایقی که در تشیع مرده ای شرکت داشته و یا به دیدار اهل قبوری رفته باشند متاثر از اتفاقات واحیانا سرمست از حجم فعالیتهای انجام شده خواهند شد .جلسه چون کمی دیرتر شروع شده وبرنامه ها خیلی مفصل بوده ، مدعوین نباید بدون نهار محل را ترک کنند برای صاحب خانه بد است. غذای تهیه دیده شده درهمه جا یکسان نخواهد بود چون نه در همه جا شکار هست ونه درهمه جا امکانات یکسان ، ونه درهمه دستگاهها اعتباری یکسان است .به قدرقوه میهمان پذیرایی واحتمالا در پایان هدیه ای دریافت خواهند داشت . نگویید خورده می داند نخورده چه می داند.هر کاری رسمی ورسومی دارد هرچه کارمهمتر وعظیمتر جلساتش پربارتر.  ...                             

          ولی دریغ از تغییری در حالات طبیعت و صد دریغ از تحول در ما وشرکت کنندگان ومجریان و متولیان . در به همان پاشنه خواهد چرخید که می چرخیده است .در بعضی نقاط جنگل، درختان شمرده می شوند (یاد آن گفته که درختها نمی گذارند جنگل را ببینم) مراتع فقیر تر از گذشته(آخه دام زیاد وبارندگی کم) ، درختان کاشته شده سالهای پیش خشکیده ، شنها روان تر ، تخریب وفرسایش افزون تر . باز یاد گفته ای از پدرم که می گفت از روزی که قرقبان برای جنگل ومرتع تعیین شد همه جا خرابتر وگوسفندان گرسنه تر شدند.   سلیلهای بهاری در راهند . آیا پوششی هست که اندک بارانهای فصل را در خود جذب کند تا نکایی دیگر زیر آب نیاید و از خوش شانسی وزارت راه ، جاده داخل جنگل وسیع تر نگردد. واقعا اگر گوش شنوایی بود به ندای طبیعت گوش می داد که همواره می نالد ومی گوید: ای بشر مرا به خیر تو امید نیست شر مرسان.

     اگر شکستن شاخه درخت شکستن بال فرشته است درخت خود فرشته است جز خدا براو تسلطی نباید . طبیعت قانون خود را دارد و از انبوه نوشته هایش یکی درخت خطی است .

Powered By
  BLOGFA.COM