موضوع تعادل دام ومرتع پارادایمی است که سالهاست با خودارم.به سالهای پیش از این ،آنزمانی که جزملی شدن جنگلهاومراتع براساس اصول انقلاب سفید نظام شاهنشاهی هیچ ازمراتع ومقررات چرا نمی دانستم ،پدرم درمزمت برخی قوانین نظام شاهی وقبول آن درنظام جمهوری اسلامی ، به موضوع ممانعت چرای دامها اشاره می کردند.ایشان اظهار می داشتندکه قبل از ملی شدن جنگلها ومراتع مردم به وقت چرا دامهای خودرا به سالوک برده وبموقع برمی گشتند .دراین تعامل نه مرتعی آسیب می دیدونه دام دامداری .ولی بابوجود آمدن جنگلداری نه دام ماند ونه مرتع .

     واما سالهاست که ادارات منابع طبیعی از زیادی نسبت دام به مرتع گلایه داشته وسعی درکاهش تعداددام درمناطق ییلاق وقشلاق رادارند.
    ومن دراین پارادوکسیکال گرفتارم که آیا به سالهای خیلی پیش که جنگلداری نبودوتعداددام قطعا بیش ازاین بودچگونه تعادل دام ومرتع برقرار می شد؟از طرفی با توجه به استدالهای ایشان و فاکتورهایی که برای برقراری تعادل مطرح می نمایند، چه تغییر وتغییرات نسبت به گذشته رخ داده است؟مسبب آن تعدل داین عدم تعادل چه بوده است؟

انالله وانا الیه راجعون
    در سوگ همکار
     بعد ازظهر روز16 آذرماه سال1382 بعداز ورزش متداول یکشنبه ها،حاج حسین به منزل رفته وشب نشده سکته می کنند.تلاشهای پزشکی افاقه نکرد واز آن روزتا 21 خردادماه جاری اوزندگی نباتی داشت.دختر بزرگش که بعد سالها انتظار  بدنیا آمده بوده ،با سن وسالی که داشت به نظر نمی رسیدکه آن روز هامتوجه فاجعه باشد .شاید امروزفقدان جسم بی رمق پدر  اورا متوجه کند که همان کالبد بی روح هم نعمتی بود.دختر کوچکش که چند روز بعدآن اتفاق به دنیاآمده بانقل وانتقالی که داشته اندآیا تصویر روشنی از پدر دارد؟.درک وضعیت یک انسان درشرایط زندگی نباتی برای ما مشکل ودانستن اینکه دراین مدت ارتباط روح وجسم چگونه بوده ویا اینکه آیا ناراحتیهای اخیرکه منجربه فوتش شده چه میزان برجسم وچقدربرروحش تاثیر داشته مشکلتر؛ ولی می توان فهمید که اطرافیان ایشان قریب 4 سال چه رنجها متحمل شده وچه هزینه های مادی ومعنوی پرداخته اند.
      ضمن گرامیداشت یادوخاطره ی او،  درگذشت این دوست وهمکاررابه خانواده ودوستانش ،خصوصا برادران ایشان تسلیت عرض می کنم .
      خداوندا اورا ببخش وبیامرز وما هم که به اموات پیوستیم مشمول عفو ورحمت خویش قرار ده.

سالوک، مبارک باد هفته محیط زیست
   هفته محیط زیست را  از این جهت به سالوک تبریک می گویم  که اولا:حال وهوای قله ودره هایش درسراست ودرثانی  محیط وصف ناپذیری دارد، که هنوزبه وضع اسفبار زیستگاههای دیگر دچار نشده است.باخطراتی که از ناحیه انسانها برای طبیعت ومحیط زیست وجود دارد بهتر است وسایل وامکانات دسترسی آسان برای ایشان فراهم نگردد.علی رغم این وصف متاسفانه احداث جاده ای هرچند خاکی برای دیده بانی ومراقبت وسایل مخابراتی موجب شده تاعده ای نه ازبرای کوهنوردی وپیاده روی، بلکه با گشت وگذار دربخشی از سالوک، وضعیتی همچون دیگر مناطق ییلاقی، برای قسمتی از سالوک نی  بوجود آورند.
   باعث تاسف است که مسولین حفاظت از محیط زیست وحتی طرفداران محیط زیست وحیات وحش ،همچون کارآگاهان جنایی بعد از مرگ واردصحنه شده وبدنبال کشف مجرم می گردند.اگر راههای صحیح حفاظت رایافته وپیشاپیش راههای ورودمجرمین را تحقیق نماییم پیشگیری لازم صورت گرفته وبه هنگام وقوع جرم ازسر استصال و منفعلانه بدنبال مجرم یامجرمین خود ساخته نخواهیم گشت.
    آیا سازمان محیط زیست واحدی به نام تحقیق وتوسعه دارد؟ آیا باتوجه به نیاز روزافزون جامعه به محیط زیست ومسائل مربوط به آن، سازمان قلمرو خویش را افزایش داده ویااینکه نسبت به قبل وسعت مناطق حفاظت شده کاهش یافته است؟چقدر منابع طبیعی ومحیط زیست هماهنگ هستند؟
     بوته ودرختچه ودرختان سالوک راسالها هیزم شکنان نیازمند به هیچ می فروختند.بعد سالها برقراری ارتباط شمال وجنوب وبردن نفت وگازبه دیگر نقاط کشور ، درختان وبوته ها از گزندآسیب رهایی یافته اند.اماخطراتی مدرن و امروزین سالوک را میشود لیست کرده فکری به حالش کرد:
1- دام زیاد وچرای بی رویه
2- شکارچیان بی رحم وبی ضابطه
3- کوهروندگان بی توجه به مسائل زیست محیطی
4- تخریب بعضی نقاط برای کشت وکار
5- آفزایش آلوده کننده هایی مانندظروف یکبار مصرف
6- استفاده ای هرچند کم از بوته ها ودرختچه هاتوسط دامداران دارای پروانه چرا
7- تخریب کوه ومراتع برای احداث جاده به بهانه استفاده دامداران ودستگاههای دولتی برای نصب سیستمهای ارتباطی و...
8- خطرات جانی  محیط بانان از ناحیه شکارچیان ودزدان چوب
...

جهانی فکر کنیم منطقه ای عمل کنیم

     "...كشور نياز به توجه دارد كه ما كمتر به فكر مناطق خودمان باشيم و اگر ايران آباد شود كه همه جاي آن سراي ماست به معني اباداني گريوان..."
      این مطلب را دوستی در ارتباط با پست های گریوان نگاشته بودند.شبیه این موضوع را استادی ازاساتیدم اوایل انقلاب بیان فرمودند.ایشان درخواست فعالیتی ازبنده داشتند،گفتم بعداز دروی گندمهای گریوان خواهم آمد .ایشان فرمودند: باید درصحنه ماند وبرای کشورکارکرد .درزمان مرحوم دکترمصدق هم مردم به مسائل مهم توجه نداشتندورفتنددنبال کارهای شخصی خود ، لذا آن بلا به سرمردم وکشورآمد.جسارت کرده عرض کردم ،کلیت موضوع درست ،ولی یک قسم کار،گرچه جزئی وکوچکند ولی اگر انجام نشوندبرزمین می مانند.
    حال با تکرار این دومطلب باید گفت که خیلی از مسائل کشورماتکرار موضوعات گذشته است بدون اینکه نتیجه جمعی از آن گرفته وبه کاربندیم .اگر برای سوالاتی از این دست پاسخهای جمعی یافته وبه کاربسته بودیم ،نسلهای بعدی بدون تکراراین سوالات ،راه راادامه داده ،پرسشهای دیگری مطرح می کردندوپاسخهای بروز را یافته بکارمی بستند.به مقوله هایی مانندبرنامه ریزی(برنامه های 5 ساله) ، صنعتی کردن کشور، آزادی و... بنگرید.چند نسل درگیر تبیین این چنین مسائلی بوده اند؟ نتیجه کار وتفکرشان چه شده ؟درکجا ثبت ؟وچه کسانی به کاربسته اند؟ حداقل یکصد سال است کلماتی ازاین قبیل تکرار می شوند.یکصد سال گذشته دردنیا چه حرفهایی وموضوعاتی مد بوده ؟ دراین مدت هریک ازکشورها چه جایگاه فرهنگی واقتصادی داشتند؟آنهاامروزدرچه جایگاهی هستند؟ ماایرانیها تک تک انسانهایی خوب با اخلاق وکوشا هستیم .ولی نتیجه این فردها به جمعی نیانجامیده است. چرا؟
    درواقع آنچه گفتم بیشتربه نتیجه گیری آن دوعزیز نزدیک است . ضمن قبول کلیت مطلب باید از این موضوع قافل نباشیم که برخی مشکلات راه حلهای فرس ماژوروسریعی لازم دارند وبعضی ،راه حلهای طولانی وبرنامه ریزی شده را می طلبند.گذشته ازاین متاسفانه بواسطه کثرت مشکلات، افرادویا مسولینی که کلان نگرند مسائل ریز را فراموش کرده ویاحل آنها رابه تعویق می اندازند.اینها درحالت خوشبینانه وبرنامه ریزی شده برای یافتن راه حل است وگرنه درحالت بدبینانه می توان گفت مسولین رده بالاوکلان نگر وحتی روشنفکران غم نان ندارندوبیشتر به دنبال نام ویا به قول خودشان خدمات بزرگ را مد نظر داشته  و وقت خود راصرف کارهای کوچک نمی کنند.درمنطقه کوچک ودورافتاده ای که هزاران مشکل ازقبیل بی کاری وفقدان بهداشت ونارسایی حمل ونقل وآموزش و... وجود دارد  ،آیا بااین حرکتهای کند وبی برنامه به جایی خواهد رسید؟ تازه اگر برنامه ای درکارباشدقصه یخ رضاخان است تابدانجا برسدذوب شده به دردآب دوغ روستایی هم نخواهد خورد.
    بااین وصف می توان بین المللی و ملی فکر کردولی منطقه ای عمل نمود.اگرباشند افرادی که از هرمنطقه مشکلات محلی را یافته وبرای اموری که  راه حلهای کوتاه مدت نیازدارندبه کمک مردم اقدام وبرای مشکلات بزرگتردربرنامه های ملی وکلان راه حل بیابند، رسیدن به مقصدسهل ودست یافتنی تر خواهدشد.هریک دراندک عمر وقلیل فرصت شغلی خودبه قدرتوان برای سرفرازی ایران وایرانی بکوشیم.

   برای پیکر مجروح باباموسی
      برخلاف اجرای وعده های عمرانی که سالها طول می کشد، وعده ی تخریب ،آنهم تخریب محیط زیست درکمترین زمان ممکن اتفاق می افتاد.استاندارمحترم خراسان شمالی برای حفظ فرودگاه دربجنوردقول داده بودند که کوههای مزاحم راازسر راه بردارند.این وعده درکمترین زمان ممکن عملی شد. کندن کوه باباموسی درشمال شرقی بجنورد، بعد از کارتاریخی وعاشقانه ی جناب فرهاددربیستون به نام جناب آقای همتی دومین  استاندار ،استان تازه تاسیس خراسان شمالی به مرکزیت بجنورد به ثبت رسید.
      دوستی طبیعت دوست با اعلام این خبر اظهار ناراحتی کردند که بالاخره این اتفاق ناگوار افتاد،واز بجنوردعملیات تخریب مشاهده می شود .درجواب این عزیز گفتم غمناک تر از کار استاندار ،عدم حساسیت مردم است .مردم به هر دلیلی (درگیریهای معیشتی ،نداشتن آگاهی ،منفعل بودن دربرابردستگاههای دولتی و...)درمقابل مسائل زیست محیطی حساس نیستند.همین امر دست دشمنان دانسته وندانسته ی طبیعت را درتخریب وتصاحب انفال باز می گذارد.این عمل استاندار محترم ممکن است مورد تشویق وتمجید عده ای نیز قرارگیرد .ازاینکه استانداری توانسته خودرابه زحمت انداخته، کوهی را بتراشدو یکی از آثار مدرنیته مثل فرودگاه را دربجنوردحفظ نماییدازنظر بعضی باارزش است.قطعا برای این کاربزرگ جشن گرفته وپاداش خواهنددید.
   یک مدیر باید دربرنامه های عمرانی به خیلی از امورازجمله مسائل زیست محیطی توجه نمایید.اما بعضا اتفاق می افتد که مدیری یک بعدی بوده واز بعضی امورغافل می ماند ،اینجاست که نقش مدیران وگروههای تخصصی وکارشناسی پررنگتر می شود.درمورد اخیر کوچکتر عکس العمل مدیران وروسای سازمان محیط زیست ومنابع طبیعی استان وشهرستان می توانست بعد ازاطهار نظرات کارشناسی ، مصاحبه ای روشنگرانه واستعفای دسته جمعی باشد.این درصورتی است که مدیرمربوطه مطابق مقررات وشایستگی متصدی امورشده باشد.چسبندگی بیش ازحد به پست وملاحظات سیاسی مانع تحقق اهداف سازمانی است .
    درهرحال طرفداران محیط زیست را چاره ای جز بالابردن اطلاعات وحساسیتهای عمومی نسبت به مسائل زیست محیطی نیست .درسال 59 باوجود تعلقات شغلی وعلاقه ای که به تولید محصولات زراعی وباغی داشتم ،عصرها وشبهای زیادی ، تراکتورهایی راکه درحال تخریب وتصاحب مراتع ومنابع ملی درتخته مرکش وقوری میدان بودند،ازعملشان بازمی داشتم .تخریب مراتع وجنگلهادرمناطق مختلف منجر به جاری شدن سیلابهایی شد که خسارات مالی وجانی زیادی را برجای گذاشت .
    نمونه دیگری ازتخریب محیط زیست حفرچاههای غیر مجاز وبرداشت بی رویه آبهای زیر زمینی بود . یک تادودهه بی توجهی به توضیحات کارشناسان زمین شناسی ومنابع آب ،وضعیتی مثل شکست زمین درخیلی از دشت هارا باعث شده است.اخیرادراقدامی هماهنگ چاههای غیر مجاز پلمپ می شوند.تصمیمات امروز متولیان امر، آب رفته را به جوی باز برنمی گرداند.
       قصدمان ازهمه این کارها خیربوده ،مراتع رابرای زیرکشت آوردن تخریب می کردیم ،آبهای زیرزمین را یرای افزایش تولیدبرداشت می کردیم.اماامروز نه پوشش گیاهی داریم ،نه شکست زمین رامی توانیم ترمیم کنیم ونه می توانیم محصولی تولیدنماییم.بازهمان قصه چه می خواستیم ،چه شد؟
   آثارتخریبی ،تخریب کوه باباموسی روزی برهمه آشکارخواهدشدکه هیچ اقدام پیشگیرانه وترمیمی میسر نخواهد بود.

Powered By
  BLOGFA.COM